أبو علي سينا ( مترجم : مجهول )
73
دفع المضار الكلية عن الأبدان الإنسانية ( دور ساختن هر گونه زيان از تن آدميان ) ( فارسى )
[ آب زعّاق ] مضرت آب زعّاق يعنى آب تلخ شور مزّه ، عفونت است و تبهاى صفراوى و موجب استسقاست . دفع آن به شربت شيرين است ، مثل قند و گلاب و شربت بنفشه و استعمال رانندههاى آب پيش « 1 » ، مثل تخم خربزه و تخم خيار بادرنگ . [ آب ترش ] مضرت آب ترش ريش روده و معده است و دلشور « 2 » و استسقا . دفع آن به مغريات مثل پاچه يا چيزى كه نفخ آن بشكند ، مانند زيره و كرويا و سعتر بايد كرد و شراب جزر و شراب راسن بايد آشاميد و زردههاى تخممرغ و مغز استخوان با اندك نمكى و بوى خوش نيكوست . [ آب ناشتا ] مضرت آب ناشتا يعنى بر خلو معده ، ضعيف كردن معده است و پيدا كردن نزله به سبب سردى دماغ ، از دو وجه : * يكى به مشاركت معده * دوم برآمدن بخار آب سرد به دماغ و سرد كردن جگر و سپرز و قابليت پيدا كردن استسقا . دفع اين به شراب كهنه بايد كرد و نان خشك و كال و پست جو از پى آن و فى الجمله به چيزى چند كه زود نمها از معده بچيند .
--> ( 1 ) . آب پيش يعنى پيشاب ، بول ، شاش ، ادرار ( لغتنامهء دهخدا ) . ( 2 ) . يعنى دلشوره .